بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‎

9-سۈرە تەۋبە مەدىنەدە نازىل بولغان، 129 ئايەت

بۇ ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى تەرىپىدىن سىلەر ئەھدە تۈزۈشكەن مۇشرىكلارغا قارىتىلغان ئەھدىنى بىكار قىلىش ئېلانىدۇر.‏
1




ئى مۇشرىكلار! بۈگۈندىن ئېتىبارەن يەر يۈزىدە تۆت ئاي ئايلىنىڭلار. بىلىڭلاركى، سىلەر ئاللاھتىن قېچىپ قۇتۇلالمايسىلەر. بىلىڭلاركى، ئاللاھ كافىرلارنى رەسۋا قىلغۇچىدۇر.‏
2




بۇ ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى تەرىپىدىن چوڭ ھەج كۈنىدە ئىنسانلارغا چىقىرىلغان ئېلاندۇركى: ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى ئۇ مۇشرىكلاردىن ئادا-جۇدادۇر. ئى مۇشرىكلار! ئەگەر تەۋبە قىلساڭلار، بۇ سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر. ئەگەر يۈز ئۆرۈسەڭلار، بىلىڭلاركى سىلەر ئاللاھتىن ھەرگىزمۇ قېچىپ قۇتۇلالمايسىلەر. ئى مۇھەممەد! ئۇ كافىرلارغا ئەلەملىك ئازاب بىلەن خۇش خەۋەر بەرگىن.‏
3




لېكىن ئۇ مۇشرىكلاردىن، ئەھدە شەرتلىرىگە تولۇق رىئايە قىلغان ۋە سىلەرگە قارشى ھېچكىمگە ياردەم قىلمىغانلار مۇستەسنا. بۇلار بىلەن تۈزۈشكەن ئەھدىڭلارغا مۇددىتىنىڭ ئاخىرغىچە رىئايە قىلىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تەقۋادارلارنى ياخشى كۆرىدۇ.‏
4




ھارام ئايلار چىققان ھامان ئۇ مۇشرىكلارنى ئۇچراتقان يېرىڭلاردا ئۆلتۈرۈڭلار، ئۇلارنى تۇتۇڭلار، ئۇلارنى قورشاڭلار ۋە ئۇلارنىڭ يولىنى توسۇڭلار. ئەگەر ئۇلار تەۋبە قىلسا، نامازنى تولۇق ۋە داۋاملىق ئۆتىسە، زاكاتنى بەرسە قويۇپ بېرىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر.‏
5




ئەگەر مۇشرىكلاردىن بىرى سەندىن پاناھلىق تىلىسە، ئۇنىڭغا ئاللاھنىڭ كالامىنى ئاڭلىغانغا قەدەر پاناھلىق بەرگىن. ئاندىن ئۇنى ئامانلىق ئىچىدە بولىدىغان يېرىگە يەتكۈزۈپ قويغىن. چۈنكى ئۇلار بىلمەيدىغان قەۋمدۇر.‏
6




ئاللاھنىڭ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىنىڭ نەزىرىدە ئۇ مۇشرىكلاردا قانداقمۇ ئەھدە دېگەن نەرسە بولسۇن؟ لېكىن سىلەر مەسجىدى ھەرەمنىڭ يېنىدا ئەھدە تۈزۈشكەن مۇشرىكلار مۇستەسنا. ئۇلار سىلەرگە تۈز مۇئامىلىدە بولسىلا، سىلەرمۇ ئۇلارغا تۈز مۇئامىلىدە بولۇڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تەقۋادارلارنى ياخشى كۆرىدۇ.‏
7




شۇنداق، ئۇلاردا قانداقمۇ ئەھدە دېگەن نەرسە بولسۇن؟ ئەگەر ئۇلار سىلەرگە غالىب كەلسە، سىلەر توغرۇلۇق تۇغقانچىلىققىمۇ، ئەھدىگىمۇ رىئايە قىلمايدۇ. ئۇلار سىلەرنى ئېغىزلىرى بىلەن رازى قىلىدۇ، قەلبلىرى ئۇنىمايدۇ. ئۇلارنىڭ تولىسى فاسىقلاردۇر.‏
8




ئۇلار ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئازغىنا پۇلغا سېتىۋەتتى، ئاللاھنىڭ يولىدىن توستى. شۈبھىسىزكى، ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرى نېمىدېگەن يامان!‏
9




ئۇلار مۇئمىن توغرۇلۇق تۇغقانچىلىققىمۇ، ئەھدىگىمۇ رىئايە قىلمايدۇ. ئۇلار ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشقۇچىلاردۇر.‏
10




ئەگەر ئۇلار تەۋبە قىلسا، نامازنى تولۇق ۋە داۋاملىق ئۆتىسە، زاكاتنى بەرسە، سىلەرنىڭ دىنىي قېرىنداشلىرىڭلار بولىدۇ. بىز بىلىدىغان قەۋم ئۈچۈن ئايەتلەرنى تەپسىلىي بايان قىلىمىز.‏
11




ئەگەر ئۇلار ئەھدە بەرگەندىن كېيىن قەسەملىرىنى بۇزسا ۋە دىنىڭلارغا تىل ئۇزارتسا، ئۇ چاغدا ئۇ كافىرلارنىڭ كاتتىۋاشلىرىغا ئۇرۇش ئېچىڭلار. چۈنكى ئۇلارنىڭ قەسەملىرىنىڭ ھېچقانداق ئېتىبارى يوق. شۇنداق قىلساڭلار ئۇلار توختايدۇ.‏
12




ئى مۇئمىنلار! قەسەملىرىنى بۇزغان، رەسۇلۇللاھنى يۇرتىدىن ھەيدەپ چىقىرىشقا ئۇرۇنغان ۋە سىلەرگە قارشى دەسلەپتە ئۇرۇش باشلاتقان قەۋم بىلەن ئۇرۇشمامسىلەر؟ ئۇلاردىن قورقامسىلەر؟ ئەگەر مۇئمىن بولساڭلار قورقۇشۇڭلارغا ئاللاھ ئەڭ لايىقتۇر.‏
13




ئۇلار بىلەن ئۇرۇشۇڭلار. ئاللاھ سىلەرنىڭ قولۇڭلار بىلەن ئۇلارغا ئازاب قىلىدۇ، ئۇلارنى رەسۋا قىلىدۇ، ئۇلارغا قارشى سىلەرگە نۇسرەت ئاتا قىلىدۇ، مۇئمىن قەۋمنىڭ كۆڭلىگە تەسەللىي بېرىدۇ‏
14




ۋە ئۇ مۇئمىن قەۋمنى قەلبلىرىدىكى ئاچچىقتىن خالاس قىلىدۇ. ئاللاھ خالىغان كىشىنى تەۋبىگە مۇۋەپپەق قىلىدۇ. ئاللاھ بىلگۈچىدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
15




سىلەر ئۆز ھالىمىزغا قويۇپ بېرىلىمىز دەپ ئويلىدىڭلارمۇ؟ ئاللاھ سىلەردىن جىھاد قىلغان، ئاللاھتىن، ئاللاھنىڭ رەسۇلىدىن ۋە مۇئمىنلاردىن باشقىسىنى ئۆزلىرىگە سىرداش قىلىۋالمىغان كىشىلەرنى تېخى بىلمىگەن تۇرسا! ئاللاھ قىلمىشىڭلاردىن خەۋەرداردۇر.‏
16




مۇشرىكلارنىڭ، ئۆزلىرىنىڭ كافىرلىقىغا ئىقرار قىلىپ تۇرۇپ ئاللاھنىڭ مەسچىتلىرىنى ئاۋات قىلىش سالاھىيىتى يوقتۇر. ئۇلارنىڭ ئەمەللىرى بىكار بولۇپ كەتتى. ئۇلار دوزاختا مەڭگۈ قالغۇچى كىشىلەردۇر.‏
17




ئاللاھنىڭ مەسچىتلىرىنى پەقەت ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىمان ئېيتقان، نامازنى تولۇق ۋە داۋاملىق ئۆتىگەن، زاكاتنى بەرگەن، ئاللاھتىن باشقىسىدىن قورقمىغان كىشىلەرلا ئاۋات قىلىدۇ، ئەنە شۇلار ھىدايەت تاپقۇچىلاردىن بولۇشى مۇمكىن.‏
18




سىلەر ھاجىلارغا سۇ تارقاتقان ۋە مەسجىدى ھەرەمنى ئاۋات قىلغانلارنى ئاللاھقا، ئاخىرەت كۈنىگە ئىمان ئېيتقان ۋە ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلغانلار بىلەن ئوخشاش دەپ قارامسىلەر؟ ئۇلار ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ئوخشاش بولمايدۇ. ئاللاھ زالىم قەۋمنى ھىدايەت قىلمايدۇ.‏
19




ئىمان ئېيتقان، ھىجرەت قىلغان، ئاللاھنىڭ يولىدا ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلغانلارنىڭ، ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدىكى دەرىجىلىرى بەك كاتتىدۇر. ئەنە شۇلار چوقۇم نىجاتلىققا ئېرىشكۈچى كىشىلەردۇر.‏
20




رەببى ئۇلارغا ئۆز رەھمىتى، رازىلىقى ۋە جەننەتلىرى بىلەن خۇش خەۋەر بېرىدۇ. ئۇلارغا ئۇ جەننەتلەردە مۇقىم نېمەتلەر بار.‏
21




ئۇلار ئۇ جەننەتلەردە مەڭگۈ ۋە ئەبەدىي قالىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا كاتتا ئەجىر بار.‏
22




ئى مۇئمىنلار! ئەگەر ئاتىلىرىڭلار ۋە قېرىنداشلىرىڭلار، كافىرلىقنى مۇئمىنلىقتىن ئارتۇق كۆرسە ئۇلارنى ۋەلىي قىلىۋالماڭلار. سىلەردىن كىم ئۇلارنى ۋەلىي قىلىۋالىدىكەن، ئەنە شۇلار ھەقىقەتەن زالىملاردۇر[1].‏
23




ئېيتقىنكى: «ئەگەر ئاتىلىرىڭلار، ئوغۇللىرىڭلار، قېرىنداشلىرىڭلار، جۈپتىلىرىڭلار، ئۇرۇق-تۇغقانلىرىڭلار، قولغا كەلتۈرگەن ماللىرىڭلار، كاساتلىشىپ قېلىشىدىن قورقىدىغان تىجارىتىڭلار ۋە مەستلىكىڭلار كېلىپ كېتىدىغان ئۆي-ئىمارەتلىرىڭلار سىلەر ئۈچۈن ئاللاھتىن، ئاللاھنىڭ رەسۇلىدىن ۋە ئاللاھنىڭ يولىدا جىھاد قىلىشتىن بەك سۆيۈملۈك بولسا، ئۇ ھالدا ئاللاھ ئۆز ئەمرىنى كەلتۈرگەنگە قەدەر كۈتۈڭلار! ئاللاھ فاسىق قەۋمنى ھىدايەت قىلمايدۇ».‏
24




شۈبھىسىزكى، ئاللاھ سىلەرگە نۇرغۇن ئۇرۇش مەيدانلىرىدا نۇسرەت بەردى. ھۇنەين كۈنىدىمۇ نۇسرەت بەردى. ئۇ كۈنى سانىڭلارنىڭ كۆپلۈكى سىلەرنى مەغرۇرلاندۇرغان ئىدى، لېكىن كۆپلۈكىڭلار سىلەرگە قىلچە ئەسقاتمىغان ئىدى. شۇنچە كەڭ زېمىن سىلەرگە تار كەلگەن ئىدى. ئاخىرىدا ئارقاڭلارنى قىلىپ قاچقان ئىدىڭلار.‏
25




ئاندىن ئاللاھ، ئەلچىسىگە ۋە مۇئمىنلارغا خاتىرجەملىك بېغىشلىغۇچى رەھمىتىنى چۈشۈردى، سىلەر كۆرمىگەن قوشۇنلارنى چۈشۈردى ۋە كافىرلارنى ئازابلىدى. مانا بۇ كافىرلارنىڭ جازاسىدۇر.‏
26




بۇنىڭدىن كېيىن ئاللاھ خالىغان كىشىنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ. ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر.‏
27




ئى مۇئمىنلار! شۈبھىسىزكى، مۇشرىكلار نىجىستۇر. شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇلار بۇ يىلدىن كېيىن مەسجىدى ھەرەمگە يېقىنلاشمىسۇن. ئەگەر پېقىرلىقتىن قورقساڭلار، بىلىڭلاركى، ئاللاھ خالىسا سىلەرنى ئۆز پەزلى بىلەن بىھاجەت قىلىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ بىلگۈچىدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
28




ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىشەنمەيدىغان، ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى ھارام قىلغان نەرسىنى ھارام دەپ بىلمەيدىغان ۋە توغرا دىننى دىن دەپ قوبۇل قىلمايدىغان يەھۇدىي ۋە ناسارالار بىلەن تاكى بويۇنلىرىنى پۈكۈپ ئۆز قوللىرى بىلەن جىزيەنى تۆلىگەنگە قەدەر ئۇرۇشۇڭلار.‏
29




يەھۇدىيلار: «ئۇزەير ئاللاھنىڭ ئوغلى» دېدى. ناسارالار: «مەسىھ ئاللاھنىڭ ئوغلى» دېدى. بۇ ئۇلارنىڭ ئېغىزلىرىدىكى سۆزىدۇر. ئۇلار سۆزلىرىنى ئىلگىرىكى كافىرلارنىڭ سۆزلىرىگە ئوخشىتىدۇ. ئاللاھ ئۇلارنى يوقاتسۇن. ئۇلار قانداقمۇ بۇرۇلۇپ كېتىدىغاندۇ؟
30




ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ ئۆلىمالىرىنى ۋە راھىبلىرىنى رەبلەر قىلىۋالدى. مەريەم ئوغلى مەسىھنىمۇ شۇنداق قىلدى. ھالبۇكى، ئۇلار پەقەت بىر ئىلاھقىلا ئىبادەت قىلىشقا بۇيرۇلغان. ئاللاھتىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوقتۇر. ئاللاھ ئۇلار شېرىك قىلغان نەرسىلەردىن پاكتۇر.‏
31




ئۇلار ئاللاھنىڭ نۇرىنى ئېغىزلىرى بىلەن ئۆچۈرمەكچى بولىدۇ. كافىرلار يامان كۆرۈپ تۇرسىمۇ ئاللاھ نۇرىنى چوقۇم تاماملايدۇ.‏
32




ئاللاھ شۇنداق زاتكى، ئۆزىنىڭ ئەلچىسىنى ھىدايەت ۋە ھەق دىن بىلەن ئەۋەتتى. مۇشرىكلار يامان كۆرۈپ تۇرسىمۇ ئۇنى پۈتۈن دىنلاردىن ئۈستۈن قىلىش ئۈچۈن شۇنداق قىلدى. ‏
33




ئى مۇئمىنلار! ئۆلىما ۋە راھىبلارنىڭ كۆپىنچىسى ئىنسانلارنىڭ ماللىرىنى چوقۇم ناھەق يەۋالىدۇ ۋە ئىنسانلارنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسىدۇ. ئالتۇن ۋە كۈمۈشنى يىغىپ، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ يولىدا چىقىم قىلمايدىغانلارغا كەلسەك، ئەنە شۇلارغا ئەلەملىك ئازاب بىلەن خۇش خەۋەر بەرگىن.‏
34




يىغىلغان بۇ ئالتۇن-كۈمۈشلەر جەھەننەمنىڭ ئوتىدا قىزىتىلىپ، ئۇلار بىلەن ئۇ كىشىلەرنىڭ پېشانىلىرى، بېقىنلىرى ۋە دۈمبىلىرى داغلىنىدىغان كۈنى ئۇلارغا: «مانا بۇ سىلەر ئۆزۈڭلار ئۈچۈن يىغقان خەزىنىدۇر. مانا ئەمدى يىغقان خەزىنەڭلەرنىڭ ئازابىنى تېتىڭلار!» دېيىلىدۇ.‏
35




ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ئايلارنىڭ سانى، ئاللاھنىڭ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ياراتقان كۈندىكى ھۆكمىگە ئاساسەن ئون ئىككى ئايدۇر. بۇلاردىن تۆتى ھارام ئايلاردۇر[2]. مانا بۇ توغرا دىندۇر. ئۇنداقتا ئۇ ئايلاردا ئۆزۈڭلارغا زۇلۇم قىلماڭلار[3]. مۇشرىكلار سىلەر بىلەن ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشقاندەك، سىلەرمۇ ئۇلار بىلەن ئومۇميۈزلۈك ئۇرۇشۇڭلار. بىلىڭلاركى، ئاللاھ تەقۋادارلار بىلەن بىللىدۇر.‏
36




شۈبھىسىزكى، ھارام ئايلاردىكى ئۇرۇش چەكلىمىسىنى باشقا ئايلارغا يۆتكەش كۇفرىدا تېخىمۇ ئىلگىرلىگەنلىكتۇر. كافىرلار مۇشۇنداق ئازدۇرۇلىدۇ. ئۇلار[4] ئاللاھ ھارام قىلغان ئايلارنىڭ سانىغا مۇۋاپىقلاشتۇرۇش ئۈچۈن ھارام ئاينى بىر يىل ھالال قىلىدۇ، يەنە بىر يىل ھارام قىلىدۇ. ئۇلار بۇ ئارقىلىق ئاللاھ ھارام قىلغان نەرسىنى ھالال قىلىدۇ. ئۇلارغا ئۆزلىرىنىڭ يامان ئەمەللىرى چىرايلىق كۆرسىتىلدى. ئاللاھ كافىر قەۋمنى ھىدايەت قىلمايدۇ.‏
37




ئى مۇئمىنلار! سىلەرگە: «ئاللاھ يولىدا ئۇرۇشقا چىقىڭلار» دېيىلسە، نېمىشقا يەرگە چاپلىشىۋالىسىلەر؟[5] ئاخىرەتتىن ۋاز كېچىپ دۇنيا ھاياتىغا رازى بولدۇڭلارمۇ؟ دۇنيا ھاياتىنىڭ مەنپەئەتى ئاخىرەتنىڭ يېنىدا بەك ئازدۇر.‏
38




ئەگەر ئۇرۇشقا چىقمىساڭلار، ئاللاھ سىلەرنى ئەلەملىك ئازاب بىلەن ئازابلايدۇ ۋە سىلەرنىڭ ئورنۇڭلارغا باشقا قەۋم كەلتۈرىدۇ، سىلەر ئاللاھقا ھېچقانداق زىيان يەتكۈزەلمەيسىلەر. ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىردۇر.‏
39




ئەگەر سىلەر ئۇنىڭغا ياردەم قىلمىساڭلار، ئاللاھ ئۇنىڭغا چوقۇم ياردەم قىلىدۇ. كافىرلار ئۇنى ئىككى كىشىنىڭ بىرى ھالىتىدە يۇرتىدىن چىقىرىۋەتكەن چاغدىكى ئەھۋالنى ياد ئېتىڭلار. ئۇ ئىككىسى غاردا ئىدى. ئۇ ھەمراھىغا: «قايغۇرمىغىن، ئاللاھ ھەقىقەتەن بىز بىلەن بىللىدۇر» دېگەن ئىدى. ئۇ ئەسنادا ئاللاھ ئۇنىڭغا خاتىرجەملىك بېغىشلىغۇچى رەھمىتىنى چۈشۈرگەن ئىدى. ئۇنى سىلەر كۆرمىگەن قوشۇنلار بىلەن كۈچلەندۈرگەن ئىدى. كافىرلارنىڭ سۆزىنى پەس قىلغان ئىدى. ئاللاھنىڭ سۆزىلا ئەڭ ئۈستۈندۇر. ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
40




يېنىك بولغان ۋە ئېغىر بولغان ھالىتىڭلاردا ئۇرۇشقا چىقىڭلار. ئاللاھنىڭ يولىدا ماللىرىڭلار بىلەن ۋە جانلىرىڭلار بىلەن جىھاد قىلىڭلار. ئەگەر بىلسەڭلار، بۇ سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر.‏
41




ئى مۇھەممەد! ئەگەر ئۇ يېقىن دۇنيا مەنپەئەتى ۋە ئوتتۇراھال سەپەر بولسا ئىدى، ئۇلار چوقۇم ساڭا ئەگەشكەن بولاتتى. لېكىن بۇ مۇشەققەتلىك ۋە ئۇزۇن مۇساپە ئۇلارغا يىراق كەلدى. يېقىندا ئۇلار: «ئەگەر كۈچىمىز يەتسە ئىدى، ئەلۋەتتە سىلەر بىلەن بىللە چىقاتتۇق» دەپ ئاللاھ بىلەن قەسەم ئىچىدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنى ھالاك قىلىدۇ. ئاللاھ بىلىدۇكى، ئۇلار ھەقىقەتەن يالغانچى كىشىلەردۇر.‏
42




ئاللاھ سېنى ئەپۇ قىلسۇن! راستچىللار ساڭا ئېنىق بولماستىن ۋە سەن يالغانچىلارنى بىلمەستىن نېمىشقا ئۇلارغا رۇخسەت بەردىڭ؟‏
43




ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىشىنىدىغان كىشىلەر، ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلىشقا سەندىن رۇخسەت سورىمايدۇ. ئاللاھ تەقۋادارلارنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر.‏
44




ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىشەنمەيدىغان، قەلبلىرىگە گۇمان چۈشۈپ بۇ گۇمانلىرى ئىچىدە تېڭىرقاپ يۈرۈيدىغان كىشىلەرلا سەندىن رۇخسەت سورايدۇ.‏
45




ئەگەر ئۇلار ئۇرۇشقا چىقىشنى ئىرادە قىلسا ئىدى، ئەلۋەتتە ئۇنىڭ ئۈچۈن تەييارلىق قىلاتتى. لېكىن ئاللاھ ئۇلارنىڭ چىقىشىنى ياقتۇرمىدى، بۇ سەۋەبتىن ئۇلارنى توستى. ئۇلارغا: «ئولتۇرغۇچىلار بىلەن بىللە ئولتۇرۇڭلار» دېيىلدى.‏
46




ئەگەر ئۇلار سىلەر بىلەن بىرلىكتە چىقسا ئىدى، بۇزغۇنچىلىقنى كۆپەيتىشتىن باشقا ئىش قىلمايتتى ۋە سىلەرنى بۆلمەك ئۈچۈن ئاراڭلاردا چېپىپ يۈرەتتى. ئىچىڭلاردا ئۇلارنىڭ سۆزلىرىگە قۇلاق سالىدىغانلار بار ئىدى. ئاللاھ زالىملارنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر.‏
47




ئى مۇھەممەد! ئۇلار ئىلگىرىمۇ بۆلگۈنچىلىك سېلىشقا ئۇرۇنغان ۋە ساڭا ھىيلە-مىكىرلەرنى قىلىشقان ئىدى. ئاخىرىدا ھەق كەلدى ۋە ئۇلارنىڭ يامان كۆرۈشىدىن قەتئىينەزەر ئاللاھنىڭ ئەمرى غەلىبە قىلدى.‏
48




ئۇلاردىن شۇنداق كىشى باركى: «ماڭا رۇخسەت بەرگىن، مېنى پىتنىگە چۈشۈرمىگىن» دەيدۇ[6]. ئاگاھ بولۇڭلاركى، ئۇلار پىتنىگە چۈشتى. جەھەننەم كافىرلارنى قورشاپ تۇرغۇچىدۇر[7].‏
49




ئەگەر ساڭا بىرەر ياخشىلىق يەتسە، بۇ ئۇلارنىڭ ئىچىنى پۇشۇرىدۇ. ئەگەر بېشىڭغا بىرەر مۇسىبەت كەلسە، ئۇلار «ھەرنېمە بولسا بىز ئالدىن تەدبىرىمىزنى ئالغان ئىكەنمىز» دېيىشىدۇ ۋە كۆرەڭلىگەن ھالدا قايتىپ كېتىدۇ.‏
50




ئېيتقىنكى: «بېشىمىزغا پەقەت ئاللاھ بىز ئۈچۈن يازغان نەرسىلا كېلىدۇ. ئاللاھ بىزنىڭ ئىگىمىزدۇر. مۇئمىنلار ئاللاھقىلا تەۋەككۇل قىلسۇن».‏
51




ئېيتقىنكى: «سىلەر بىز ئۈچۈن ئەڭ ياخشى ئىككى ئاقىۋەتنىڭ بىرىنىلا كۈتۈۋاتىسىلەر. بىز بولساق، سىلەر ئۈچۈن ئاللاھنىڭ يا ئۆز تەرىپىدىن ياكى بىزنىڭ قولىمىز بىلەن سىلەرگە ئازاب يەتكۈزىشىنى كۈتۈۋاتىمىز. ئۇنداقتا كۈتۈڭلار، بىزمۇ سىلەر بىلەن بىرلىكتە كۈتمەكتىمىز».‏
52




ئېيتقىنكى: «ئاللاھ يولىدا خالىساڭلار كۆڭۈل رازىلىقى بىلەن چىقىم قىلىڭلار، خالىساڭلار كۆڭۈل رازىلىقىسىز چىقىم قىلىڭلار. قىلغان چىقىملىرىڭلار سىلەردىن ھەرگىزمۇ قوبۇل قىلىنمايدۇ. چۈنكى سىلەر فاسىق قەۋمسىلەر!».‏
53




ئۇلارنىڭ ئاللاھ يولىدا قىلغان چىقىملىرىنىڭ قوبۇل بولۇشىغا، پەقەتلا ئۆزلىرىنىڭ ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا كافىر بولۇشلىرى، نامازغا خۇشياقماسلىق بىلەن كېلىشلىرى ۋە چىقىملىرىنى نارازىلىق بىلەن قىلىشلىرى توسالغۇ بولدى.‏
54




شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇلارنىڭ ماللىرى ۋە بالىلىرى سېنى ئەجەبلەندۈرمىسۇن. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئۇلارنى بۇ مال ۋە بالىلار بىلەن بۇ قىسقا ھاياتتا ئازابلاشنى ۋە ئۇلارنىڭ كافىر پېتى، ھەسرەت چېكىپ جان ئۈزۈشلىرىنى ئىرادە قىلىدۇ.‏
55




ئۇلار ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىپ تۇرۇپ: «بىز ئەلۋەتتە سىلەردىنمىز» دەيدۇ. ھالبۇكى، ئۇلار سىلەردىن ئەمەس. لېكىن ئۇلار قورقۇنچاق قەۋمدۇر.‏
56




ئەگەر ئۇلار بىرەر پاناھگاھ ياكى غارلار ۋە ياكى كىرىۋالىدىغان بىرەر جاي تاپسا ئىدى، ئەلۋەتتە شۇ يەرلەرگە قاراپ يۈگۈرەيتتى، ئۇلارنى ھېچ نەرسە توسالمايتتى.‏
57




ئۇلاردىن شۇنداق كىشىلەر باركى، سەدىقىلەرنىڭ تەقسىماتى توغرىسىدا سېنى ئەيىبلەيدۇ. ئۇلار ئەگەر ئۆزلىرىگە سەدىقە كىرىملىرىدىن نېسىۋە بېرىلسە خۇش بولۇشىدۇ. ئەگەر ئۆزلىرىگە ئۇ كىرىملەردىن نېسىۋە بېرىلمىسە، بىردىنلا ئاچچىقلاپ كېتىشىدۇ.‏
58




ئۇلارنىڭ، ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى بەرگەن نەرسىگە رازى بولۇپ، «ئاللاھ بىزگە يېتەرلىكتۇر، ئاللاھ بىزگە يېقىندا ئۆز پەزلىدىن بېرىدۇ، ئەلچىسىمۇ بېرىدۇ، بىز ئاللاھقىلا ئۈمىد باغلىغۇچىلارمىز» دېيىشلىرى لازىم ئىدى.‏
59




سەدىقىلەر[8] پەقەت پېقىرلەرگە، مىسكىنلەرگە، سەدىقە خادىملىرىغا ۋە قەلبلىرى ئىسلامغا مايىل قىلىنىدىغانلارغا بېرىلىدۇ. شۇنىڭدەك، قۇللارنى ئازاد قىلىش ۋە قەرزدارلارنى قەرزدىن قۇتقۇزۇش ئۈچۈن، ئاللاھنىڭ يولى ۋە ئىبنى سەبىللەر ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ[9]. بۇ ئاللاھ تەرىپىدىن پەرز قىلىندى. ئاللاھ بىلگۈچىدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر[10].‏
60




ئۇلاردىن شۇنداق كىشىلەر باركى، نەبىينى رەنجىتىدۇ ۋە: «ئۇ قۇلاقتۇر» دەيدۇ. ئېيتقىنكى: «ئۇ سىلەر ئۈچۈن ياخشىلىق قۇلىقىدۇر[11]. ئۇ ئاللاھقا ئىشىنىدۇ، مۇئمىنلارغا ئىشەنچ قىلىدۇ. ئۇ سىلەردىن ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن رەھمەتتۇر». ئاللاھنىڭ رەسۇلىنى رەنجىتىدىغانلارغا ئەلەملىك ئازاب بار.‏
61




ئۇلار سىلەرنى رازى قىلىش ئۈچۈن ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىدۇ. ئۇلار ئەگەر مۇئمىن بولىدىغان بولسا، ئاللاھنى ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىنى رازى قىلىشلىرى كېرەك ئىدى.‏
62




ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا قارشىلىق كۆرسەتكەن كىشىنىڭ جەھەننەم ئوتى ئىچىدە مەڭگۈ كۆيىدىغانلىقىنى بىلمەمدۇ؟ ئەنە شۇ چوڭ رەسۋاچىلىقتۇر[12].‏
63




مۇنافىقلار ئۆزلىرى توغرىسىدا دىللىرىدىكىنى مۇئمىنلارغا خەۋەر قىلىدىغان بىرەر سۈرىنىڭ نازىل قىلىنىشىدىن قورقىدۇ. ئېيتقىنكى: «سىلەر مەسخىرە قىلىپ تۇرۇڭلار. ئاللاھ سىلەر قورققان نەرسىنى چوقۇم ئوتتۇرىغا چىقىرىدۇ».‏
64




ئەگەر ئۇلاردىن سورىساڭ[13]، ئۇلار ئەلۋەتتە: «بىز پەقەتلا پاراڭغا چۈشۈپ كۆڭۈل ئاچقان ئىدۇق» دەيدۇ. ئېيتقىنكى: «سىلەر ئاللاھنى، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىنى مەسخىرە قىلىپ كۆڭۈل ئاچامتىڭلار؟»[14].‏
65




ئى مۇنافىقلار! ئۆزرە ئېيتماڭلار. سىلەر ئىمان ئېيتقىنىڭلاردىن كېين كافىر بولدۇڭلار. سىلەردىن بىر گۇرۇھنى ئەپۇ قىلساقمۇ، يەنە بىر گۇرۇھنى ئازابلايمىز. چۈنكى ئۇلار گۇناھكار بولغان كىشىلەردۇر.‏
66




مۇنافىق ئەرلەر ۋە مۇنافىق ئاياللار بىر-بىرىگە ئوخشايدۇ. ئۇلار يامانلىققا بۇيرۇيدۇ، ياخشىلىقتىن توسىدۇ ۋە قوللىرىنى يۇمۇۋالىدۇ[15]. ئۇلار ئاللاھنى ئۇنتۇدى. بۇ سەۋەبتىن ئاللاھمۇ ئۇلارنى ئۇنتۇدى[16]. شۈبھىسىزكى، مۇنافىقلار فاسىقلاردۇر.‏
67




ئاللاھ مۇنافىق ئەرلەرگە، مۇنافىق ئاياللارغا ۋە كافىرلارغا جەھەننەمنىڭ ئوتىنى ۋەدە قىلدى، ئۇلار جەھەننەمدە مەڭگۈ قالىدۇ. جەھەننەم ئۇلارغا يېتەرلىكتۇر. ئاللاھ ئۇلارنى لەنەتلىدى. ئۇلار ئۈچۈن مۇقىم ئازاب بار.‏
68




ئى مۇنافىقلار! سىلەرنىڭ ئەھۋالىڭلار خۇددى سىلەردىن ئىلگىرى ھالاك بولۇپ كەتكەن ئۇممەتلەرنىڭ ئەھۋالىغا ئوخشايدۇ، ئۇلار سىلەردىن كۈچلۈك كىشىلەر ئىدى، ئۇلارنىڭ ماللىرى ۋە بالىلىرى سىلەرنىڭكىدىن كۆپ ئىدى، ئۇلار ئۆز نېسىۋىسىدىن بەھرىمەن بولغان ئىدى. سىلەردىن بۇرۇنقىلار ئۆز نېسىۋىلىرىدىن قانداق بەھرىمەن بولغان بولسا، سىلەرمۇ ئۆز نېسىۋەڭلاردىن شۇنداق بەھرىمەن بولدۇڭلار، ئۇلارنىڭ باتىلغا چۆككىنىگە ئوخشاش سىلەرمۇ باتىلغا چۆكتۈڭلار. ئەنە شۇلارنىڭ ئەمەللىرى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بىكار بولۇپ كەتتى. ھەمدە ئۇلار پۈتۈنلەي زىيان تارتقۇچى كىشىلەردۇر.‏
69




ئۇلارغا ئۆزلىرىدىن بۇرۇن ئۆتكەن نۇھنىڭ قەۋمىنىڭ، ئاد ۋە سەمۇدنىڭ، ئىبراھىمنىڭ قەۋمىنىڭ، مەديەن خەلقىنىڭ ۋە كۆمتۈرۈۋېتىلگەن شەھەرلەرنىڭ خەۋىرى كەلمىدىمۇ؟ ئەلچىلىرى ئۇلارغا روشەن دەلىللەرنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى. ئاللاھ ئۇلارغا زۇلۇم قىلمىدى، لېكىن ئۇلار ئۆزلىرىگە ئۆزلىرى زۇلۇم قىلدى.‏
70




مۇئمىن ئەرلەر ۋە مۇئمىن ئاياللار بىر-بىرلىرىنىڭ ۋەلىيلىرىدۇر[17]. ئۇلار ياخشىلىققا بۇيرۇيدۇ، يامانلىقتىن توسىدۇ، نامازنى تولۇق ۋە داۋاملىق ئۆتەيدۇ، زاكاتنى بېرىدۇ، ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئىتائەت قىلىدۇ. مانا بۇلارغا ئاللاھ يېقىندا مەرھەمەت قىلىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئەزىزدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
71




ئاللاھ مۇئمىن ئەرلەرگە ۋە مۇئمىن ئاياللارغا ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرنى ۋەدە قىلدى. ئۇلار ئۇ جەننەتلەرنىڭ ئىچىدە مەڭگۈ قالىدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا ئەدن جەننەتلىرىدىكى ئېسىل سارايلارنىمۇ ۋەدە قىلدى. ئاللاھنىڭ رازىلىقى ھەممىدىن بۈيۈكتۇر. مانا بۇ چوڭ مۇۋەپپەقىيەتتۇر.‏
72




ئى نەبىي! كافىرلارغا ۋە مۇنافىقلارغا قارشى جىھاد قىلغىن، ئۇلارغا قوپال بولغىن. ئۇلارنىڭ ئورۇنلىشىدىغان يېرى جەھەننەمدۇر، ئۇ نېمىدېگەن يامان جاي!‏
73




ئۇلار ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىپ «بىز ئۇنداق دېمىدۇق» دەيدۇ. ئەمەلىيەتتە ئۇلار ئۇ كۇفرى سۆزنى ئېيتتى، مۇسۇلمان بولغاندىن كېيىن كافىر بولدى ۋە ئۆزلىرى ئەمەلگە ئاشۇرالمىغان ئىشنى قىلىشقا ئۇرۇندى[18]. ئۇلار ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلى، ئاللاھنىڭ پەزلىدىن ئۆزلىرىنى باي قىلىپ قويغانلىقىنىلا يامان كۆردى[19]. ئۇلار ئەگەر تەۋبە قىلسا ئۆزلىرى ئۈچۈن ياخشى بولىدۇ. ئەگەر يۈز ئۆرۈسە، ئاللاھ ئۇلارنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئەلەملىك ئازاب بىلەن ئازابلايدۇ. ئۇلارغا يەر يۈزىدە ھېچبىر ۋەلىي[20] ۋە ھېچبىر ياردەمچى يوقتۇر.‏
74




ئۇلاردىن شۇنداق كىشىلەر باركى، «ئەگەر بىزگە ئاللاھ ئۆز پەزلىدىن ئاتا قىلسا ئەلۋەتتە سەدىقە بېرىمىز ۋە ئەلۋەتتە ياخشىلاردىن بولىمىز» دەپ ئاللاھقا ئەھدە بەردى.‏
75




ئاللاھ ئۇلارغا ئۆز پەزلىدىن بەرگەن ئىدى، ئۇلار ئۇنىڭغا بېخىللىق قىلدى ۋە يۈز ئۆرۈدى. ئۇلار يۈز ئۆرۈگۈچى كىشىلەردۇر.‏
76




ئاندىن ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبلىرىگە، ئۇلار ئاللاھقا مۇلاقات بولىدىغان كۈنگە قەدەر داۋاملىشىدىغان مۇنافىقلىقنى يەرلەشتۈردى. چۈنكى ئۇلار ئاللاھقا بەرگەن ئەھدىسىگە خىلاپلىق قىلدى ۋە يالغانچىلىق قىلدى.‏
77




ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ سىرلىرىنى ۋە يوشۇرۇن قىلىشقان سۆزلىرىنى ئاللاھنىڭ بىلىپ تۇرىدىغانلىقىنى ۋە ئاللاھنىڭ غەيىبلەرنى ئوبدان بىلگۈچى ئىكەنلىكىنى بىلمەمدۇ؟!‏
78




ئۇلار شۇنداق كىشىلەركى، سەدىقىلەر توغرىسىدا مۇئمىنلاردىن مەردلىك بىلەن بەرگۈچىلەرنى ئەيىبلەيدۇ ۋە تاقىتىنىڭ يېتىشىچە بېرەلىگەنلەرنى مەسخىرە قىلىدۇ. ئاللاھ ئۇلارنى مەسخىرە قىلغانلىقلىرى ئۈچۈن جازالايدۇ. ئۇلارغا ئەلەملىك ئازاب بار.‏
79




ئى مۇھەممەد! ئۇلار ئۈچۈن مەيلى مەغپىرەت تەلەپ قىلغىن، مەيلى مەغپىرەت تەلەپ قىلمىغىن، ئۇلار ئۈچۈن يەتمىش قېتىم مەغپىرەت تەلەپ قىلساڭمۇ، ئاللاھ ئۇلارنى ھەرگىز مەغپىرەت قىلمايدۇ. چۈنكى ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا كافىر بولدى. ئاللاھ فاسىق قەۋمنى ھىدايەت قىلمايدۇ.‏
80




ئۇرۇشقا چىقماي رەسۇلۇللاھتىن ئايرىلىپ قالغانلار، ئولتۇرغانلىقلىرىغا خۇشال بولۇشتى، ئاللاھ يولىدا ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلىشنى ياقتۇرمىدى ۋە: «بۇ ئىسسىقتا ئۇرۇشقا چىقماڭلار» دېيىشتى. ئېيتقىنكى: «جەھەننەمنىڭ ئوتى تېخىمۇ ئىسسىقتۇر». ئۇلار بۇنى چۈشەنگەن بولسىچۇ!‏
81




ئۇلار قىلمىشلىرىنىڭ جازاسى ئۈچۈن بۇندىن ئېتىبارەن ئاز كۈلسۇن، كۆپ يىغلىسۇن.‏
82




ئەگەر ئاللاھ ساڭا ئۇلاردىن بىرەر گۇرۇھنىڭ يېنىغا قايتىشنى نېسىپ قىلىپ، ئۇلار سەندىن ئۇرۇشقا چىقىش توغرىسىدا رۇخسەت سورىسا، ئېيتقىنكى: «سىلەر مەن بىلەن ھەرگىزمۇ چىقمايسىلەر ۋە مەن بىلەن بىرلىكتە دۈشمەنگە قارشى ھەرگىزمۇ ئۇرۇشمايسىلەر. چۈنكى سىلەر ئاۋۋالقى قېتىمدا ئولتۇرۇشقا رازى بولدۇڭلار. شۇنىڭ ئۈچۈن سىلەر ھازىرمۇ قېپقالغۇچىلار[21] بىلەن بىرلىكتە ئولتۇرۇڭلار».‏
83




ئى مۇھەممەد! سەن ئۇلاردىن ئۆلگەن ھېچبىر ئادەمنىڭ نامىزىنى چۈشۈرمىگىن، ئۇنىڭ قەبرىسى ئۈستىدىمۇ تۇرمىغىن. چۈنكى ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ ئەلچىسىگە كافىر بولدى ھەمدە فاسىق[22] ھالىتى بىلەن ئۆلدى.‏
84




ئۇلارنىڭ ماللىرى ۋە بالىلىرى سېنى ئەجەبلەندۈرمىسۇن. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئۇلارنى بۇ ماللار ۋە بالىلار بىلەن دۇنيادا ئازابلاشنى ۋە ئۇلارنىڭ كافىر پېتى، ھەسرەت چېكىپ جان ئۈزۈشلىرىنى ئىرادە قىلىدۇ.‏
85




«ئاللاھقا ئىشىنىڭلار ۋە ئۇنىڭ رەسۇلى بىلەن بىللە جىھاد قىلىڭلار» دېگەن يوليورۇقنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىرەر سۈرە نازىل قىلىنسا، ئۇلاردىن جىھاد قىلىشقا كۈچى يېتىدىغانلار سەندىن رۇخسەت سورىدى ۋە: «بىزنى قويۇۋەتكىن، ئولتۇرغۇچىلار بىلەن بىللە قالايلى» دېدى.‏
86




ئۇلار جىھادتىن ئايرىلىپ قالغۇچى ئاياللار بىلەن بىللە قېلىشقا رازى بولدى، قەلبلىرى پېچەتلەندى. بۇ سەۋەبتىن ئۇلار چۈشەنمەيدۇ.‏
87




لېكىن رەسۇلۇللاھ ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغان مۇئمىنلار ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلدى. ياخشىلىقلار ئەنە شۇلارنىڭدۇر، ئەنە شۇلار مۇرادىغا يەتكۈچىلەردۇر.‏
88




ئاللاھ ئۇلارغا ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەر تەييارلىدى، ئۇلار ئۇ جەننەتلەردە مەڭگۈ قالغۇچىلاردۇر. مانا بۇ چوڭ مۇۋەپپەقىيەتتۇر.‏
89




ئۆزرە ئېيتقۇچى بەدەۋى ئەرەبلەر، ئۆزلىرىگە رۇخسەت بېرىلىشى ئۈچۈن كەلدى. ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا يالغانچىلىق قىلغانلار ئولتۇردى[23]. ئۇلاردىن كافىر بولغانلارغا يېقىندا ئەلەملىك ئازاب يېتىدۇ.‏
90




ئاجىزلار، كېسەللەر ۋە چىقىم قىلىدىغان بىرەر نەرسە تاپالمايدىغانلار ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا سادىق بولغان تەقدىردە، ئۇرۇشقا چىقمىغانلىقلىرى ئۈچۈن گۇناھكار بولمايدۇ. ياخشى ئىش قىلغۇچىلارنى ئەيىبلەشكە ھېچقانداق يول يوقتۇر. ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر[24].‏
91




شۇنىڭدەك، ئۇلاغقا مىندۈرۈپ ئۇرۇشقا يوللىشىڭ ئۈچۈن يېنىڭغا كەلگەن چاغلىرىدا: «سىلەرنى مىندۈرىدىغان بىرەر نەرسە تاپالمايمەن» دېسەڭ، چىقىم قىلىدىغان نەرسە تاپالمىغانلىقى ئۈچۈن غەمكىن بولۇپ، كۆزلىرى ياش تۆككەن ھالدا قايتىپ كەتكەنلەرنىمۇ ئەيىبلەشكە ھېچقانداق يول يوقتۇر.‏
92




باي تۇرۇپ سەندىن رۇخسەت سورايدىغان كىشىلەرنىلا ئەيىبلەشكە يول بار. ئۇلار ئۇرۇشتىن ئايرىلىپ قالغۇچى ئاياللار بىلەن بىللە قېلىشقا رازى بولدى. ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبلىرىنى پېچەتلىۋەتتى. بۇ سەۋەبتىن ئۇلار بىلمەيدۇ.‏
93




ئۇلار ئۇرۇشتىن قايتىپ يېنىغا كەلگەن چېغىڭلاردا سىلەرگە ئۆزرە ئېيتىدۇ. ئېيتقىنكى: «ئۆزرە ئېيتماڭلار. بىز سىلەرگە ھەرگىزمۇ ئىشەنمەيمىز. چۈنكى ئاللاھ سىلەرنىڭ بەزى خەۋەرلىرىڭلارنى بىزگە بىلدۈردى. بۇنىڭدىن كېيىنكى ئەمىلىڭلارنىمۇ ئاللاھ كۆرىدۇ، ئاللاھنىڭ رەسۇلىمۇ كۆرىدۇ. ئاندىن يوشۇرۇننى ۋە ئاشكارىنى بىلگۈچى زاتنىڭ ھۇزۇرىغا قايتۇرۇلىسىلەر. ئاندىن ئۇ قىلمىشىڭلارنى سىلەرگە ئېيتىپ بېرىدۇ.‏
94




ئۇلار ئۇرۇشتىن قايتىپ يېنىغا كەلگەن چېغىڭلاردا، ئەيىبلەشتىن يۈز ئۆرۈشۈڭلار ئۈچۈن سىلەرگە ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىدۇ. ئۇلارنى ئەيىبلەشتىن يۈز ئۆرۈڭلار. چۈنكى ئۇلار نىجىستۇر. قىلمىشلىرىنىڭ جازاسى ئۈچۈن ئۇلارنىڭ بېرىپ ئورۇنلىشىدىغان يېرى جەھەننەمدۇر[25].‏
95




ئۇلار رازىلىقىڭلارغا ئېرىشىش ئۈچۈن سىلەرگە قەسەم قىلىپ بېرىدۇ. سىلەر ئۇلاردىن رازى بولغان تەقدىردىمۇ ئاللاھ ئۇ فاسىق قەۋمدىن رازى بولمايدۇ.‏
96




بەدەۋى ئەرەبلەرنىڭ كافىرلىقى ۋە مۇنافىقلىقى تېخىمۇ قاتتىقتۇر. ئۇلار ئاللاھ، رەسۇلىغا نازىل قىلغان قانۇنلارنى بىلمەسلىككە تېخىمۇ لايىقتۇر. ئاللاھ بىلگۈچىدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
97




بەدەۋى ئەرەبلەردىن شۇنداق كىشى باركى، ئاللاھ يولىدا چىقىم قىلغان نەرسىسىنى ئالۋان-سېلىق ھېسابلايدۇ ۋە بېشىڭلارغا بالا-قازالارنىڭ كېلىشىنى كۈتىدۇ. بالا-قازانىڭ يامىنى ئۇلارنىڭ بېشىغا كەلسۇن! ئاللاھ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.‏
98




بەدەۋى ئەرەبلەردىن شۇنداق كىشىمۇ باركى، ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىشىنىدۇ. ئاللاھنىڭ يولىدا چىقىم قىلغان نەرسىسىنى ئاللاھقا يېقىن بولۇشقا ۋە رەسۇللاھنىڭ دۇئالىرىنى ئېلىشقا ۋاسىتە ھېسابلايدۇ. ئاگاھ بولۇڭلاركى، ئۇلارنىڭ ئاللاھ يولىدا چىقىم قىلغان نەرسىسى ئۇلارنى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدىغان سەۋەبتۇر. ئاللاھ ئۇلارنى كەلگۈسىدە رەھمىتىگە كىرگۈزىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر.‏
99




مۇھاجىرلار ۋە ئەنسارلاردىن ياخشىلىققا ئالدىرىغان دەسلەپكى كىشىلەر[26] بىلەن ئۇلارغا ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشتا ئەگەشكەنلەردىن ئاللاھ رازى بولدى. ئۇلارمۇ ئاللاھتىن رازى بولدى. ئاللاھ ئۇلارغا ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەر تەييارلىدى، ئۇلار ئۇ جەننەتلەردە مەڭگۈ ۋە ئەبەدىي قالغۇچىلاردۇر. ئەنە شۇ چوڭ مۇۋەپپەقىيەتتۇر.‏
100




ئەتراپىڭلاردىكى بەدەۋى ئەرەبلەردىن مۇنافىقلار بار، مەدىنە ئەھلىدىنمۇ مۇنافىقلىق قىلىشقا ئۇستىلىشىپ كەتكەنلەر بار. سەن ئۇلارنى بىلمەيسەن، ئۇلارنى بىز بىلىمىز. بىز ئۇلارنى ئىككى قېتىم ئازابلايمىز. ئاندىن ئۇلار چوڭ ئازابقا قايتۇرۇلىدۇ.‏
101




گۇناھلىرىنى ئېتىراپ قىلغان باشقىلىرىمۇ بار. ئۇلار ياخشى ئىشنى يامان ئىش بىلەن ئارىلاشتۇردى. ئاللاھ ئۇلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىشى مۇمكىن. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر.‏
102




ئۇلارنىڭ ماللىرىدىن سەدىقە ئالغىن. بۇنىڭ بىلەن ئۇلارنى پاكلايسەن ۋە يۈكسەلدۈرىسەن. ئۇلارغا دۇئا قىلغىن، چۈنكى سېنىڭ دۇئايىڭ ئۇلارغا ھۇزۇر بېغىشلايدۇ. ئاللاھ ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.‏
103




ئۇلار بىلمەمدۇكى، ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ ۋە سەدىقىلىرىنى ئالىدۇ. ئاللاھ تەۋبىلەرنى قوبۇل قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر.‏
104




ئى مۇھەممەد! ئېيتقىنكى: «خالىغىنىڭلارنى قىلىڭلار. ئاللاھ قىلمىشىڭلارنى كۆرىدۇ، ئاللاھنىڭ رەسۇلى ۋە مۇئمىنلارمۇ كۆرىدۇ. يېقىندا يوشۇرۇننى ۋە ئاشكارىنى بىلگۈچى زاتنىڭ ھۇزۇرىغا قايتۇرۇلىسىلەر. ئاندىن ئۇ سىلەرگە قىلمىشىڭلارنى ئېيتىپ بېرىدۇ».‏
105




ئۇرۇشقا چىقمىغان يەنە بىر قىسىم كىشىلەر بار، ئۇلارنىڭ ئىشى ئاللاھنىڭ ئەمرىگە قالدۇرۇلدى. ئاللاھ ئۇلارنى يا ئازابلايدۇ ياكى تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ. ئاللاھ بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
106




شۇنداق مۇنافىقلارمۇ باركى، ئۇلار مۇئمىنلارغا زىيان يەتكۈزۈش، كۇفرىلىق قىلىش، مۇئمىنلارنىڭ ئارىسىنى بۆلۈش، بۇرۇن ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا قارشى تۇرغان كىشىلەرنى كۈتۈش ئۈچۈن مەسجىد سالدى. شۈبھىسىزكى، ئۇلار: «بىز بۇنىڭ بىلەن پەقەت ياخشىلىقنىلا ئىرادە قىلدۇق» دەپ قەسەم قىلىدۇ. ئاللاھ گۇۋاھلىق بېرىدۇكى، ئۇلار ھەقىقەتەن يالغانچىلاردۇر.‏
107




ئۇ مەسجىدتە ھەرگىزمۇ ناماز ئۆتىمىگىن! بىرىنچى كۈنىدىن تارتىپ تەقۋالىق ئاساسىغا قۇرۇلغان مەسجىد، سېنىڭ ناماز ئۆتىشىڭگە ئەڭ لايىقتۇر. ئۇنىڭدا پاك بولۇشنى ياخشى كۆرىدىغان كىشىلەر بار. ئاللاھ پاك بولغۇچىلارنى ياخشى كۆرىدۇ.‏
108




بىناسىنى ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىش ۋە ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى قولغا كەلتۈرۈش ئاساسىغا قۇرغان كىشى ياخشىمۇ ياكى بىناسىنى يىقىلاي دەپ قالغان يارنىڭ لېۋىگە قۇرۇپ، ئۇنىڭ بىلەن بىرلىكتە جەھەننەم ئوتىنىڭ ئىچىگە دومىلانغان كىشىمۇ؟ ئاللاھ زالىم قەۋمنى ھىدايەت قىلمايدۇ.‏
109




ئۇلارنىڭ قۇرغان بىناسى، قەلبلىرى پارچە-پارچە بولۇپ كەتكەنگە قەدەر قەلبلىرىدە داۋاملىق شەك بولۇپ تۇرىدۇ. ئاللاھ بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.‏
110




شۈبھىسىزكى، ئاللاھ مۇئمىنلارغا جەننەتنى بېرىپ، بۇنىڭ بەدىلىگە ئۇلاردىن ئۇلارنىڭ جانلىرىنى ۋە ماللىرىنى سېتىۋالدى. ئۇلار ئاللاھ يولىدا ئۇرۇشىدۇ. بۇ يولدا ئۆلتۈرىدۇ ۋە ئۆلتۈرۈلىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ تەۋرات، ئىنجىل ۋە قۇرئاندا زىكىر قىلىنغان راست ۋەدىسىدۇر. ۋەدىسىگە ئاللاھتىنمۇ بەك ۋاپا قىلىدىغان كىم بار؟ ئۇنداقتا ئاللاھ بىلەن قىلىشقان بۇ سوداڭلارغا خۇشال بولۇڭلار. مانا بۇ چوڭ مۇۋەپپەقىيەتتۇر[27].‏
111




ئۇلار تەۋبە قىلغۇچى، ئىبادەت قىلغۇچى، ھەمد ئېيتقۇچى، ئاللاھ يولىدا سەپەرگە چىققۇچى، رۇكۇ قىلغۇچى، سەجدە قىلغۇچى، ياخشىلىققا بۇيرۇغۇچى، يامانلىقتىن توسقۇچى، ئاللاھنىڭ قانۇنلىرىغا رىئايە قىلغۇچى كىشىلەردۇر. ئەنە شۇ مۇئمىنلارغا خۇش خەۋەر بەرگىن.‏
112




نەبىيگە ۋە مۇئمىنلارغا مۇشرىكلارنىڭ جەھەننەم ئەھلى ئىكەنلىكى ئېنىق مەلۇم بولغاندىن كېيىن، ئۇ مۇشرىكلار ئۇلارنىڭ تۇغقانلىرى بولغان تەقدىردىمۇ، ئۇلارنىڭ ئۇ مۇشرىكلارغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشلىرى توغرا ئەمەس. ‏
113




ئىبراھىمنىڭ ئاتىسىغا مەغپىرەت تەلەپ قىلىشى، پەقەت ئۇنىڭغا بەرگەن ۋەدىسى ئۈچۈن ئىدى. كېيىن ئىبراھىمغا ئاتىسىنىڭ ئاللاھنىڭ دۈشمىنى ئىكەنلىكى ئېنىق مەلۇم بولغاندا، ئۇنىڭدىن ئادا-جۇدا بولدى. چۈنكى ئىبراھىم ئاللاھتىن بەك قورققۇچى، سەۋرچان كىشى ئىدى.‏
114




ئاللاھ بىرەر قەۋمنى ھىدايەت قىلغاندىن كېيىن، ئۇلارنىڭ نېمىلەردىن ساقلىنىشى لازىم ئىكەنلىكىنى ئۇلارغا ئېنىق بايان قىلماي تۇرۇپ، ئۇلارنى ھەرگىزمۇ ئازدۇرمايدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇر.‏
115




شۈبھىسىزكى، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ ئىگىسى پەقەتلا ئاللاھتۇر. ئاللاھ ئۆلتۈرىدۇ ۋە تىرىلدۈرىدۇ. سىلەرگە ئاللاھتىن باشقا ھېچقانداق ۋەلىي[28] ۋە ھېچقانداق ياردەمچى يوقتۇر.‏
116




ئاللاھ نەبىينىڭ ۋە مۇشەققەتلىك ۋاقىتتا ئۇنىڭغا ئەگەشكەن مۇھاجىر ۋە ئەنسارلارنىڭ تەۋبىلىرىنى قوبۇل قىلدى. ئۇ ئەسنادا ئۇلاردىن بىر گۇرۇھنىڭ قەلبلىرى ھەقتىن بۇرۇلۇپ كېتىشكە تاس قالغان ئىدى. ئاندىن كېيىن ئاللاھ ئۇلارنىڭ تەۋبىلىرىنى قوبۇل قىلدى. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئۇلارغا شەپقەتلىكتۇر ۋە ئىنئامى كۆپتۇر.‏
117




ئاللاھ ھۆكۈملىرى كېچىكتۈرۈلگەن ئۈچ كىشىنىڭمۇ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلدى. ئاخىرىدا يەر يۈزى شۇنچە كەڭ تۇرۇقلۇق ئۇلارغا تار كەلدى. ئۇلار ۋىجدان ئازابىدىن بەك قىينالدى، ئاللاھتىن قېچىشنىڭ يەنە ئۇنىڭغا سېغىنىشتىن باشقا يولى يوقلىقىنى تونۇپ يەتتى. ئاندىن ئۇلارنىڭ تەۋبە قىلىشلىرى ئۈچۈن، ئاللاھ ئۇلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلدى[29]. چۈنكى ئاللاھ تەۋبىلەرنى قوبۇل قىلغۇچىدۇر، كۆپ ئىنئام قىلغۇچىدۇر.‏
118




ئى مۇئمىنلار! ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىڭلار ۋە راستچىللار بىلەن بىللە بولۇڭلار.‏
119




مەدىنە ئەھلىنىڭ ۋە ئۇلارنىڭ ئەتراپىدىكى بەدەۋى ئەرەبلەرنىڭ، رەسۇلۇللاھتىن ئايرىلىپ قېلىشى ۋە ئۇنىڭ جېنىدىن بۇرۇن ئۆز جانلىرىنىڭ قايغۇسىغا چۈشۈشى ئۇلارغا ياراشمايدۇ. شۇنداق، چۈنكى ئۇلارغا ئاللاھ يولىدا يەتكەن ھەر ئۇسسۇزلۇق، ھەر ھارغىنلىق ۋە ھەر ئاچلىق ئۈچۈن، كافىرلارنى غەزەپلەندۈرگەن ھەر قەدىمى ۋە دۈشمەنگە قارشى قازانغان ھەر مۇۋەپپەقىيىتى ئۈچۈن چوقۇم بىر ياخشى ئەمەل يېزىلىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ياخشى ئىش قىلغۇچىلارنىڭ ئەجرىنى زايە قىلىۋەتمەيدۇ.‏
120




شۇنىڭدەك، ئۇلار كىچىك بولسۇن، چوڭ بولسۇن قانداق چىقىمنى چىقىم قىلسا ۋە ئاللاھ يولىدا قانداق ۋادىدىن ئۆتسە ئۇلارنىڭ پايدىسىغا يېزىلىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىغا ئەڭ ياخشى مۇكاپات بېرىشى ئۈچۈندۇر.‏
121




مۇئمىنلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئۇرۇشقا چىقىشى كېرەك ئەمەس. ئۇنداقتا نېمىشقا ھەر جامائەدىن بىر تۈركۈم كىشى دىننى ئوبدان ئۆگىنىش ئۈچۈن ۋە قايتىپ قەۋمىنىڭ يېنىغا كەلگەندە، يامانلىقلاردىن ساقلىنار دېگەن ئۈمىد بىلەن ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرۇش ئۈچۈن چىقمىدى؟
122




ئى مۇئمىنلار! سىلەر ئۆزۈڭلارغا يېقىن بولغان كافىرلار بىلەن ئۇرۇشۇڭلار. ئۇلار سىلەردە قوپاللىق ھېس قىلسۇن. بىلىڭلاركى، ئاللاھ تەقۋادارلار بىلەن بىللىدۇر.‏
123




قاچانىكى بىرەر سۈرە نازىل قىلىنسا، مۇنافىقلارنىڭ بەزىسى: «بۇ سۈرە قايسىڭلارنىڭ ئىمانىنى زىيادە قىلدى؟» دەپ سورايدۇ. مۇئمىنلارغا كەلسەك، ئۇ سۈرە ئۇلارنىڭ ئىمانىنى زىيادە قىلدى. ئۇلار بىر-بىرىگە خۇش خەۋەر بېرىشىدۇ.‏
124




قەلبلىرىدە كېسەل بارلارغا كەلسەك، ئۇ سۈرە ئۇلارنىڭ مەينەتچىلىكىگە مەينەتچىلىك قوشتى ۋە ئۇلار كافىر پېتى ئۆلدى.‏
125




ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ھەر يىلى بىر قېتىم ياكى ئىككى قېتىم سىنالغانلىقىنى كۆرمەمدۇ؟ ئۇلار يەنىلا تەۋبە قىلمايدۇ ۋە ئويلانمايدۇ.‏
126




قاچانىكى بىرەر سۈرە نازىل قىلىنسا، ئۇلار: «سىلەرنى بىرى كۆرۈۋاتامدۇ؟» دەپ بىر-بىرىگە قارايدۇ، ئاندىن تىكىۋېتىدۇ. ئەسلىدە ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبلىرىنى بۇرىۋەتكەن، چۈنكى ئۇلار چۈشەنمەيدىغان قەۋمدۇر.‏
127




شۈبھىسىزكى، سىلەرگە ئۆزۈڭلاردىن ئەلچى كەلدى. سىلەرنىڭ قىيىنچىلىق تارتىشىڭلار ئۇنىڭغا بەك ئېغىر كېلىدۇ، ئۇ سىلەرگە ئامراقتۇر، مۇئمىنلارغا شەپقەتلىك ۋە ئىنئامى كۆپتۇر.‏
128




ئەگەر ئۇلار يۈز ئۆرۈسە، ئېيتقىنكى: «ئاللاھ ماڭا يېتەرلىك، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوق، مەن ئۇنىڭغىلا تەۋەككۇل قىلدىم، ئۇ بۈيۈك ئەرشىنىڭ رەببىدۇر».‏
129